Najważniejsze wartości w życiu – zdrowie i rodzina

Starsze osoby zdecydowanie wskazują, że zdrowie jest warunkiem szczęśliwego życia. Uważa tak 56% ankietowanych. W czołówce są zalecenia takie jak unikanie stresów i prawidłowe odżywianie, które co drugi senior wymienia jako receptę na długie i szczęśliwe życie. W hierarchii wartości oprócz zdrowia dominują dobre relacje z rodziną. Jest to najistotniejsza wartość dla 46% osób po 55 roku życia.

Rodzina – tak, przyjaciele – niekoniecznie

Jako wartości nieistotne najczęściej wymieniane były grono przyjaciół (nieistotne dla 33% respondentów) oraz pieniądze (nieistotne dla 26%). Negatywne podejście do znajomych spoza rodziny oraz wartości materialnych może być spowodowane rozczarowaniami i doświadczeniami całego życia. Seniorom „pieniądze i znajomi szczęścia nie dają”.

Źródła satysfakcji życiowej

Największe zadowolenie respondentom dają wnuki (49%) oraz spotkania z rodziną (48%). W mniejszym stopniu mają znaczenie spotkania ze znajomymi, praca na działce (po 18%), rozwijanie zainteresowań (15%), podróże (10%). Tylko 6% osób nadal czerpie satysfakcję z pracy.

Zatrudnienie i sytuacja ekonomiczna

Większość badanych (81%) jest na emeryturze, 16% pozostaje aktywnymi zawodowo, natomiast 4% określa swój status jako bezrobotny. Blisko 40% respondentów zadeklarowała, że dochody w ich gospodarstwie nie przekraczają 1 tys. zł na osobę. 30% wskazało na przedział od 1 do 2 tys. zł. Zaledwie 7% seniorów określa swoje dochody na poziomie powyżej 2 tysięcy na osobę.

Przyszłość seniorów

Jedna trzecia respondentów na swoją przyszłość patrzy z optymizmem. W opinii 45% nic się nie zmieni, natomiast jedna czwarta uważa, iż zmiany będą negatywne. Najwięcej pesymistów stanowią osoby tuż po 60-tce. Może się to wiązać z trudnym okresem adaptacji do życia na emeryturze, jaki przechodzą osoby w tym wieku. Nieznacznie lepiej przyszłość postrzegają mężczyźni niż kobiety.

O badaniu

Badanie zrealizowano metodą CATI na reprezentatywnej grupie mieszkańców Polski powyżej 55 roku życia, na grupie 1067 osób. Losowanie warstwowo-proporcjonalne, sierpień 2011.

Źródło grafik: KB Pretendent

Pozwoliłam sobie na umieszenie tej informacji, nadesłanej mi przez agencję prasową. Moim zdaniem trochę niepokojące jest to, że tak mały procent w badaniu o satysfakcję życiową stanowi rozwijanie pasji, podróże. Zastanawiam się z czego się to bierze? Z braku funduszy? Jeśli tak, to patrząc na to co się dzieje, biorąc pod uwagę przyszłość finansową emerytów, prawdopodobnie będzie coraz gorzej? Choć nie konieczne, w pewnym stopniu zależy to od nas samych, a nie od finansów. Czy nie można rozwijać pasji mniejszym nakładem finansowym? Można, ale jak widać po przeprowadzonym badaniu, nasze społeczeństwo ma inne upodobania. A mimo tego, ja jednak coraz częściej spotykam się z opinią, wnuki jak najbardziej, ale czas dla siebie i na swoje zainteresowania jest równie ważny. :)

“Gliwickie Dni Dziedzictwa Kulturowego to przede wszystkim przywrócenie żywej atmosfery średniowiecznego miasta dzięki bogatemu w atrakcje Jarmarkowi Księcia Siemowita. Ta niezwykle atrakcyjna, malownicza i bogata w wydarzenia impreza, odbędzie się na przedpolach Zamku Piastowskiego. Będzie cyrulik, medyk i bursztyniarz, będą kowal, płatnerz i dziegciarz, pszczelarz, piwowar, krajkarz i wielu, wielu innych.  Do późnego wieczoru krew gliwiczan rozpalać będą inscenizacje potyczek rycerskich, w uchu zabrzmi dawna muzyka w wykonaniu Gratia Iuvenis, oko ucieszą tańce dworskie, teatry, pokazy średniowiecznej mody i żonglerki, zaś podniebienie uradują dawne smakołyki i napitki.
Najmłodsi będą mogli zdobyć opatrzone książęcą pieczęcią zaszczytne tytuły dworek, giermków, bądź „znawców rzemiosł wszelakich” czy stanąć w szranki „Turnieju o nałęczkę księżniczki Ofki”. Specjalnie dla nich przygotowano także ścieżki  edukacyjne po ponad 20. różnych warsztatach, gdzie rzemieślnicy barwnie opowiadać będą o swoich starodawnych profesjach.”

Jak po takim opisie, znalezionym na stronie Muzeum pominąć taką imprezę? Nie można! A dla chcących poznać nieco bardziej pewne aspekty historii Gliwic, szczególnie te odkrywane podczas niedawnych badań archeologicznych, zorganizowano spacery z muzealnym przewodnikiem.

Dla zainteresowanych umieszczam dokładny program imprez:

9 września (piątek)

Zamek Piastowski
godz. 16.00
otwarcie wystawy czasowej Działu Archeologii pt. „Rynek – centrum średniowiecznego i nowożytnego miasta”

10 września (sobota)

przedpole Zamku Piastowskiego
godz. 10.00
Jarmark Księcia Siemowita

Zamek Piastowski
wystawa czasowa „Rynek – centrum średniowiecznego i nowożytnego miasta” – zwiedzanie z przewodnikiem w godzinach: 11.30, 13.00, 14.30, 16.00 w grupach liczących maksymalnie 35 osób
osoby zainteresowane zwiedzaniem z przewodnikiem proszone są o zapisy w Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej ul. Dolnych Wałów 3, 44-100 Gliwice
tel. 32-231-38-55
(zwiedzanie indywidualne w godzinach 10.00-17.00)

11 września (niedziela)

Ścieżki edukacyjne:

„Archeologiczna przeszłość Gliwic” – spacer z przewodnikiem po Starym Mieście w grupach po 30 osób w godzinach 10.00, 12.00, 14.00, 16.00
miejsce zbiórki: Zamek Piastowski

„Badania archeologiczne na Rynku w Gliwicach” – spacer z przewodnikiem w grupach po 30 osób w godzinach 10.00, 11.30, 13.00, 14.30, 16.00
miejsce zbiórki: Rynek, Ratusz

„Architektura gliwickiego Rynku” – spacer z przewodnikiem w grupach po 30 osób w godzinach 11.00, 12.30, 14.00, 15.30
miejsce zbiórki: Rynek, fontanna z Neptunem

Uwaga! Osoby zainteresowane zwiedzaniem z przewodnikiem proszone są o zapisy w Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej ul. Dolnych Wałów 3, 44-100 Gliwice, tel. (32) 231 38 55
Zapisy prowadzone będą od 1 do 9 września 2011r.(zwiedzanie indywidualne w godzinach 10.00-17.00)

Zamek Piastowski
wystawa czasowa „Rynek – centrum średniowiecznego i nowożytnego miasta” – zwiedzanie indywidualne od 10.00 do 17.00

Powiecie, że byli po pifkach czy jabolkach? Była wypłata, czy aura zachęcała do pobytu na łonie natury? Pewno jedno i drugie, ale jak oni dbają o swoje zdrowie! Raz, że dezynfekują swoje organy od wewnątrz, dwa, ile spacerują! Do tego dochodzi jeszcze całkowite wyluzowanie, a przecież stres czasem bywa bardziej szkodliwy niż nie jedna dolegliwość. Może trzeba zmienić swoje podejście do zdrowego trybu życia? :) Żartuję, a przynajmniej ja nie mam zamiaru nic zmieniać.

Ostatnio czasem narzekam na brukowanie czego się da w Gliwicach, nawet parku, czyli Gliwickiej Szwajcarii. Przechodząc dzisiaj ziemną alejką koło ulubionych ławeczek piwoszy, wymyśliłam, jak tanio i prosto ułożyć nawierzchnię. Po co wydawać grube miliony na kostkę brukową, która i tak nie jest dobrze widziana przez mieszkańców, szczególnie na terenach rekreacyjnych. Warto zapytać rowerzystów co sądzą o pomyśle na Szwajcarię?
Zamiast tego wystarczy przygotować ubitą ziemię na ścieżkach, a następnie w okolicy parku, przez kilka dni, dzielić darmowym piwem! No i co? A bardzo proszę, oto co mnie natchnęło do takiego pomysłu.

Wiadomo, piwko trochę kosztuje, dlatego też kapslowa mozaika nie jest zbyt gęsta, ale jakby tak darmowe? Oczywiście koniecznie w butelkach!

Po dokładniejszym obejrzeniu miejsca ewentualnej “zbrodni”, doszłam do wniosku, że to prawdopodobnie będzie jedynie utwardzenie parkingu przy działkach. Uff.. :)
Dlaczego napisałam “zbrodni’? Należę do osób, które zwyczajnie nie lubią bruku i to wcale nie z powodu chodzenia z kijami. Oczywiście dużo też zależy od tego, jaki to jest bruk i jak położony. Przyznaję, że widywałam już ładny i równiutki, ale jeśli wygląda to tak, jak na naszym Rynku, to wręcz odstrasza, chyba nie tylko mnie? Żeby nie być gołosłowną, wstawiam zdjęcie pożyczone ze strony gliwice.gazeta.pl.

Chyba nie jest nawet konieczny komentarz z mojej strony?
Pomijając fakt złego ułożenia kostek, ogólnie coś takiego nie jest lubiane przez osoby starsze, matki pchające wózki z dziećmi, czy też kobiety w butach na obcasach. Podobno na wiosnę mają być prowadzone poprawki, choć kostka kostką zostanie,  to nawet więcej, cała starówka ma zostać wybrukowana. Takiej, jak na zdjęciu,  nawierzchni nie można nazwać brukiem, ani nawet “kocimi łbami”, one bywają równiejsze.

Wracam jednak do nordicowania, znacznie przyjemniejszego od spacerku po Rynku. :) Co prawda w dalszym ciągu brakuje zieleni, ale już niedługo i to się zmieni. Niech no tylko słoneczko ciut więcej przygrzeje. Zajrzałam dzisiaj nad staw, ten bardziej miejski, zobaczyłam ponownie łabędzie. Co prawda tylko parka, ale zawsze coś. Dzieci mają znowu atrakcję, szkoda tylko, że rodzice uczą swoje pociechy dokarmiania chlebem, a nawet pączkami! Nie zdają sobie sprawy jak bardzo to ptactwo krzywdzą. Zainteresowanym poszerzeniem swojej wiedzy w tym temacie polecam artykuł “Jak pomagać zwierzętom, aby im nie zaszkodzić?”.

Czas zaprezentować tegoroczne łabędzie, prawie w centrum Gliwic.

Nie jestem ekspertem w tej dziedzinie, nie mam odpowiedniego wykształcenia, ale żyjąc już troszkę na tym świecie i mogę się podzielić swoimi własnymi spostrzeżeniami. Być może nie mają one poparcia naukowego, choć z tego co można przeczytać w różnych poradnikach, są jak najbardziej sprawdzone. Działają, o tym mogę zapewnić, choć na pewno nie są wystarczające, kiedy problemy natury psychicznej są poważniejsze. Na pewno jednak nie zaszkodzą a być może pozwolą uniknąć, ot chociażby niewielkiego, zimowego przygnębienia?

Po pierwsze ruch, czyli spacery na świeżym powietrzu, najlepiej w słoneczne dni. Dla osób bardziej wysportowanych oczywiście regularne uprawianie jakiejś dyscypliny sportu, dla tych zasiedziałych, nie tylko zwykły spacer, może właśnie Nordic Walking? Ta ostatnia propozycja została przeze mnie sprawdzona, zapewniam, że działa.

W zasadzie każda forma ruchu jest dobra i najlepiej dobrać ją do siebie tak, aby sprawiała przyjemność. Może być szusowanie po stoku narciarskim, pływanie, aerobik, kręgle i wiele, wiele innych. Każda z tych dyscyplin, nawet porządny spacer, korzystniej wpłyną na nasze samopoczucie, niż bezczynne oglądanie telewizji. Poprawią nie tylko kondycję fizyczną, ale i psychiczną.
Dobrą formą są również dowolne gry zespołowe, szczególnie dla osób lubiących towarzystwo. Między innymi Nordic Walking pozawala na grupowe spacery, oczywiście pod warunkiem, że takie lubimy i mamy z kim chodzić. Wówczas Nordic Walking przeistacza się w Nordic Plotking.

Poza samym aspektem lepszego zdrowia poprzez ruch, dochodzi jeszcze inny element. Nie wiem czy u wszystkich on się pojawia, ale u mnie, po pewnym czasie maszerowania z kijami, pojawiła się większa troska o zdrowe odżywianie. Zdrowsze jedzenie to lepsze zdrowie fizyczne, ale i ogromny wpływ na to psychiczne.

A co z innych wspomagaczy? Jak dla mnie dobra muzyka, na rozkręcenie i dodanie wigoru coś żywego i rytmicznego. Nie polecam konkretnych utworów czy wykonawców bo różne są gusta, najważniejsze aby dosłownie podrywała z krzesła i dodawała, jak to nazywają… powera.
Kiedy chcemy się przyjemnie wyciszyć, muzyka spokojna, coś z gatunku relaksacyjnej.  Do tego dobra herbata lub lampka wina, na stole zapalona świeca… O tak, świece dają nie tylko przyjemny nastrój, również ciepło ognia, może nie odczuwalne bezpośrednio, jednak dające wrażenie spokoju, przytulności. Warto zaopatrzyć się w mały zapas świec, mogą być nawet pachnące, jeśli ktoś lubi.

Do zestawu “kubek herbaty + świece” dołożyłabym jeszcze kostkę (może dwie?) gorzkiej czekolady i dobrą książkę, wybraną zgodnie z naszymi upodobaniami. Wciągający wątek pozwala na trochę zapomnieć o kłopotach, które nikogo z nas nie omijają.

Ktoś może powiedzieć, dobra, ale kiedy na to znaleźć czas? Zastanówmy się więc co gorsze? Niewywiązanie się ze swoich obowiązków raz na jakiś czas, bo na przykład była ładna pogoda i zachciało się iść na bardzo długi spacer? Czy też popadanie w coraz większy dołek, co z czasem spowoduje nie robienie NICZEGO przez bardzo długi okres czasu?

Tyle moich “mądrości”. Wiem, że te proste sposoby nie działają zawsze, gdyby tak było, psychologowie i psychiatrzy nie mieli by zupełnie nic do roboty. Pamiętajmy jednak o tym, że małe dołki lubią wpadać jeden w drugi, tworzy się wielka, czarna dziura bez wyjścia. Pamiętajmy więc, aby działać i mobilizować siły póki jeszcze mamy na to odrobinę ochoty, póki jesteśmy w stanie sami siebie zmobilizować. Na prawdę warto!

Jak było? Z racji przerwy, bez względu na warunki pogodowe musiało być dobrze. Warunki były raczej przeciętne, pochmurno, trochę sypał śnieg, niestety dość mokry, co powodowało lekką ślizgawkę.  Jednak ze względu na przerwę i tak nie miałam dzisiaj zamiaru maszerować ani daleko, ani też szybko, więc może pogoda była taka w sam raz dla mnie? Przeszłam nadbrzeżem Kłodnicy, zajrzałam nad “mój” staw, po czym skierowałam się do Decathlonu.

Na miejscu, przy okazji spotkania z nową adeptką Nordic Walking, odwiedziłam również sklep. Miłym zaskoczeniem było pojawienie się odrobinę szerszego asortymentu kijkowego. Od dawna zastanawiałam się dlaczego tak długo sprzedawali kije Gabel, nie wprowadzając nowszych modeli? Czyżby chcieli pozbyć się zapasów?
Dzisiaj jednak zauważyłam nowość, kije Gabel z wypinaną rękawiczką. Oczywiście nowość dla sklepu, modele tego typu już dawno pojawiły się na rynku. Cieszy to, że asortyment poszerza się, zwłaszcza że sklep jest patronem zawodów Nordic Walking. A jeszcze bardziej by cieszyło, gdyby w asortymencie pojawiły się również inne marki, niech klient ma w czym wybierać. Przecież kupując kije po raz pierwszy, najlepszym rozwiązaniem jest przymierzenie ich, a nie koniecznie zamawianie  przez internet, gdzie mamy bardzo szeroki wybór.

Jest jak jest, zapewne czymś tam podyktowane, nie ma co marudzić, zwłaszcza, że Gabele wcale nie są złe. Sama na nich przemaszerowałam sporo kilometrów, tylko z czasem zachciało mi się czegoś innego. To tak w zgodzie z teorią, że NW jest tanim sportem. ;)

Do czasu… kiedy apetyt za bardzo nie urośnie.

Po pierwszym, krótkim spacerku, problem zdrowotny nie nasilił się, czyli można chyba już wpisać kolejne, regularne wyjście w kalendarz. Trzeba powoli wracać do rytmu, aż w końcu zawita wiosna i będzie można maszerować coraz dłużej i dalej. Czas wybudzić się z dwutygodniowego, zimowego snu. ;)

Cóż mi teraz pozostaje? Pooglądam mapy, zaplanuję nowe wypady na zbliżająca się wiosnę. Będzie można połazikować nieco dalej, pooglądać coś ciekawego, pozwiedzać. Zimą teoretycznie też można, choć sama, o tej porze roku, bardziej skupiam się na treningach niż na odkrywaniu nowych ścieżek. Może po prostu bezpieczniej jest maszerować, w utrudnionych warunkach, po znanych terenach?

Ominęły mnie dwa etapy zawodów w Gliwicach. Żałować czy nie? Sama nie wiem. Prawda jest taka, o czym już wspominałam, że jakoś mniej mnie kręcą i zaczynam bardziej preferować marsze typu rajd, bądź zwykły spacer o nieco zwiększonym tempie i oczywiście z wyposażeniem w postaci dwóch kijów. Dlatego też cieszy mnie coraz większa szansa na rajd, połączony ze zwiedzaniem, który według wszelkich znaków na niebie i na ziemi, będzie jednak zorganizowany w Gliwicach. Przeprowadziłam już wstępną rozmowę z instruktorem, który nie tylko pouczy nowicjuszy techniki, ale też zapewni kije. O szczegółach nie piszę, jest jeszcze za wcześnie, rajd planowany jest dopiero na wrzesień.

Muszę sobie też kupić dobrą mapę najbliższej okolicy. Jednak wszystkie oferowane w internecie to nie zawsze to. Mam tu na myśli mapy typu Google czy Zumi. Powinna to być mapa turystyczna, ze wszystkimi istniejącymi ścieżkami, nawet tymi najmniejszymi. Mam nadzieję, że dostanę coś takiego?
Można też kupić mapę turystyczną do programu Trekbuddy, z tego co widziałam w sklepie internetowym, wygląda na dość dokładną, a cena nie taka wysoka. Z jednej strony byłoby wygodnie mieć turystyczną mapę w telefonie i korzystać dodatkowo z wbudowanego GPS-a, z drugiej… chyba bardziej jestem przyzwyczajona do papierowych wydań?  Muszę sprawę przemyśleć, akurat na to mam teraz sporo czasu. ;)

A póki co… popijam herbaty i zapraszam na herbacianą stronę w Facebooku.

A my jej się nie boimy, dalej śnieżkiem w plecy zimy…

Marsz nie za długi, dość intensywny i przede wszystkim przyjemny. Naprawdę coraz bardziej dostrzegam zalety marszu zimą, w dodatku w dobrych butach. Chciałabym aby w moich kozakach byłby mi tak ciepło jak w niskich Salomonach! O wygodzie już nawet nie wspominam. Podejrzewam, że pomimo tego iż nie miałam okazji testować innych butów, i tak przy kolejnych zakupach wybór padnie na tę markę. Po co ryzykować coś innego, jak ma się już coś na prawdę sprawdzonego? Reszta ubioru całkiem zwyczajna, spodnie, bluza, nieocieplana kurtka i cienkie rękawiczki. Oczywiście na głowę obowiązkowa czapka, zakrywająca uszy. Maszerując dość szybko nie da się zmarznąć.
Na dowód tego, że nosa sobie nie odmroziłam, wstawiłam zdjęcie. :) No i co, czy nie wyglądam na zadowoloną?

Jedynym, niewielkim mankamentem było oślepiające i odbijające się w śniegu słońce, choć czy to rzeczywiście niedogodność, kiedy ma się okulary przeciwsłoneczne? Może bardziej zaleta, jakby nie patrzeć promienie słoneczne odrobinę ogrzewały powietrze, a przynajmniej robiły takie wrażenie.

Po spacerze poszłam jeszcze spełnić obywatelski obowiązek w lokalu wyborczym, choć wydaje mi się, że i tak wynik jest już przesądzony. Ciekawa jestem jaka będzie frekwencja przy takich temperaturach za oknem?

Po powrocie do domu obowiązkowo coś gorącego do picia. Dzisiaj była to “herbata” Roiboos z zimową czapą, w postaci spienionego mleka. Pyszności! Bardzo polecam taki napój, szczególnie zimą. Najlepiej smakuje Roiboos o smaku waniliowym, lub waniliowo – miodowym. Tę ostatnią herbatkę może kupić w sieci sklepów Biedronka, jest na prawdę smaczna.

Po pierwsze – ruszaj się!
Czytałam kiedyś o pewnym wzorze aktywności fizycznej, zalecanej dla poprawy zdrowia: 3x30x130. Jak go rozszyfrować? Co najmniej 3 razy w tygodniu poświęcaj 30 minut na ruch (najlepiej na świeżym powietrzu) tak intensywnie, aby wartość tętna osiągała 130 uderzeń na minutę. Czyli maszerujemy (najlepiej z kijkami), biegamy, jeździmy na rowerze, pływamy… No dobrze, niech nawet będzie zwykły spacer i puls niższy, ale niech będzie regularnie. Półgodzinny spacer pomaga zahartować organizm i wzmocnić siły odpornościowe. Intensywność ruchu należy oczywiście dobrać do możliwości, przetrenowanie niestety może przynieść odwrotne skutki.

Po drugie – odpowiednia dieta
Właściwa dieta to kolejny klucz do wzmocnienia odporności. Nie będę się tu rozpisywać na temat tego co i ile powinniśmy spożywać, warto jednak pamiętać, że złe odżywianie objawia się często jako osłabianie odporności, “łapanie” infekcji. Jedzmy więc posiłki dostarczające wszystkich niezbędnych elementów odżywczych. W okresie jesienno – zimowym nie zapominajmy o czosnku, naturalnym antybiotyku, stymulującym aktywność białych krwinek.

Do picia, jako amatorka herbaty, polecam właśnie ten napój, najlepiej z dodatkiem cytryny i miodu. Pamiętajmy jednak aby oba te składniki dodawać kiedy herbata nie będzie już gorąca. Herbata z cytryną i miodem nie tylko wspomaga nasz układ immunologiczny, ale i doskonale działa w momencie kiedy już dopadnie nas przeziębienie czy grypa.

Po trzecie – unikaj kontaktów z chorymi osobami
Dobrze jest unikać, w miarę możliwości, dużych skupisk ludzi, choć do pracy większość musi jednak chodzić. Można jednak omijać kina, kluby itp. Warto, myśląc o jakiejś aktywności fizycznej, wybierać te na świeżym powietrzu, nie mamy gwarancji, że na siłowni, w klubie fitness, nikt nie rozsiewa zarazków.

Po czwarte – ubiór
Zaczęły się mrozy, więc ubieramy się bardzo grubo i ciepło, ale pamiętajmy, przegrzanie organizmu nie jest dla nas dobre. Jeśli wybieramy się na intensywny marsz, czy nawet bieg, idziemy na sanki z dzieckiem, gdzie będziemy się ruszać, nasz strój musi być sporo lżejszy niż w przypadku, kiedy spodziewamy się długiego czekania na przystanku autobusowym. Bardzo ważne jest nakrycie głowy i to bez względu na intensywność wysiłku.
Nie zapominajmy również o nieprzemakalnej odzieży wybierając się na spacery po śniegu.

Po piąte…. śmiej się!
“Śmiech jest lekarstwem, które każdy może sobie przepisać” (Reinhold Boller), więc śmiejmy się ile się da, z czego się da! Zauważ, że podczas śmiechu głęboko oddychasz, przez co lepiej dotleniasz swój organizm. O pozytywnych efektach terapii śmiechem na nasz nastrój, chyba nie muszę nic pisać? Jak powiedział Louis de Funes “Śmiech jest dla duszy tym samym, czym tlen dla płuc.” Czy nie miał racji? :)

Podsumowanie – do podniesienia odporności organizmu konieczne są:

• uśmiech na twarzy
• ruch na świeżym powietrzu dopasowany do kondycji
• wygodne spodnie (najlepiej nieprzemakalne)
• kurtka
• ciepła czapka
• termos herbaty z dodatkiem cytryny…

Do tego dokładamy dwa kije i otrzymujemy całkiem naturalny wzmacniacz odporności – Nordic Walking!